Dil ve Konuşma Terapisti Kimdir? Ne iş Yapar?

Dil ve Konuşma Terapisti Kimdir? Ne iş Yapar?

Dil ve konuşma terapisinin kapsamında yer alan sorunlar, sorunlara dair müdahaleler, ailelere tavsiyeler, doğru bilinen yanlışlar gibi yazılarımı paylaşmadan önce sizleri, ‘Dil ve Konuşma Terapisti kimdir ve ne iş yapar?’ konusunda bilgilendirmenin faydalı olduğunu düşünmekteyim.
Mesleğimize dair net bilgi, dil ve konuşma sorunları yaşayan bireyler, bu bireylerin aileleri, sağlık alanında çalışan ve dil ve konuşma sorunları yaşayan bireylerle karşılaşan uzmanlar için doğru müdahale ve yönlendirme açısından oldukça önemlidir.
Amerika, Avustralya, İngiltere vb. gibi birçok ülkede uzun yıllardır geniş uygulama sahasına sahip olan Dil ve Konuşma Terapistliği, ülkemizde 2011 tarihinde yasal zeminde sağlık meslek mensubu olarak tanımlanmıştır. Bu yasaya göre ‘Dil ve konuşma terapisti; dil ve konuşma terapisi alanında lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokullardan mezun veya diğer lisans eğitimleri üzerine dil ve konuşma terapisi alanında yüksek lisans veya doktora yapan’ sağlık meslek mensubu olarak tanımlanmaktadır. 2000 yılında Anadolu Üniversitesi DİLKOM (Dil ve Konuşma Bozuklukları Araştırma Merkezi)’dan filizlenerek bu üniversitede yüksek lisans eğitiminin başlamasıyla ‘uzman’ dil ve konuşma terapistleri yetişmeye başlamıştır.

Dil ve Konuşma Terapisi yüksek lisans eğitimi ses, yutma, afazi, akıcılık gibi mesleki derslerin yanı sıra anatomi, fizyoloji, kulak-burun-boğaz hastalıkları, çocuk sağlığı, gelişim nörolojisi, ortodonti, odyoloji, dilbilim, klinik sesbilgisi, özel eğitim gibi başka temel bilimlerden alınan derslerle, sıkıştırılmış bir lisans programı olarak düşünebilir. En az 6 yarıyıl süren bu eğitim süreci, her gün katılmanız gereken dersleri, stajları ve en az 400 saatlik zorunlu terapi uygulamasını içermektedir. Bu şartlar altında sayıca az olan meslek elemanlarını güvenilir ellerde yetiştirmek adına ilk başta Anadolu Üniversitesi, sonrasında Hacettepe Üniversitesi, Üsküdar Üniversitesi, Biruni Üniversitesi ve Medipol Üniversitesi’nde lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde eğitim verilmeye başlanmıştır.

Dil ve Konuşma Terapistlerinin yetki ve sorumlulukları oldukça geniştir. Genel hatlarıyla çocuk, ergen, yetişkin ve yaşlılarda kişilerin iletişimlerini etkileyen tüm bozuklukları önleme, ayırıcı tanıyı koyma ve terapi programını hazırlayıp uygulamadan sorumludur. Dil ve Konuşma Terapistlerinin çalıştıkları alanlar;
Konuşma sesi bozuklukları (sesletim ve sesbilgisel bozukluklar),
Ses bozuklukları
Akıcılık bozuklukları (kekemelik ve hızlı-bozuk konuşma)
Özgül dil bozuklukları
Otizme bağlı dil ve konuşma bozuklukları,
İşitme ile ilgili sorun yaşayan bireylerde dil ve konuşma bozuklukları,
Afazi (inme sonrasında dil ve konuşma kaybı)
Nörolojik kökenli dizartri, apraksi gibi konuşma ve dil bozuklukları,
ALS, Parkinson, Alzheimer, Demans gibi yaşlanmaya bağlı olarak gerçekleşen iletişim sorunları,
Dudak-damak yarıklığına bağlı olarak gerçekleşen dil ve konuşma sorunları,
Gecikmiş konuşma
olarak sıralanabilir.
Dil ve konuşma terapistleri yukarıda sıralamış olduğum sorunlarla ilgili çalışırken, Kulak Burun Boğaz doktorları, Nörolog, Odyolog, Plastik Cerrah, Çene cerrahı, Fizik Tedavi Uzmanı vb. gibi diğer uzmanlarla ortak bir çalışma yürüterek, bireyin klinik değerlendirmesini yapar, aileden bilgi toplar, hem bireyi hem de aile-vaka ilişkilerini gözlemler ve sonrasında kişiye özel terapi programını oluşturarak uygulamaya başlar. Vakanın terapi sırasında sağladığı faydayı belgeler, gelişimini takip eder ve bu bilgileri terapiye katılan kişinin yakınlarıyla ve ilişkili olduğu diğer uzmanlarla paylaşır.

Ülkemizde özel kliniklerde, devlete bağlı eğitim veren özel eğitim merkezlerinde, hastanelerde, danışmanlık merkezlerinde çalışmakta olan dil ve konuşma terapistleri, teknik sorumlulukları dışında yaşları, sosyo-ekonomik durumları, geçmişleri oldukça çeşitli olabilen vakalarla çalışmak adına kuvvetli dinleme ve iletişim becerilerine sahiptirler. Dil ve konuşma terapisinde katılımcıların öğrenme hızları da içlerinde bulundukları soruna, yaşa, çevresel koşullara göre değişmektedir. Bazı çocuklar bir sesi tek seansta öğrenebilirken, öğrenme ile ilgili sorun yaşayan bir çocuk sekiz seansta öğrenebilir veya genelleme süresi farklı olabilir. Terapistin sabırlı olması ve ailede de bu süreçle ilgili uygun beklentiler oluşturması oldukça önemlidir. Yaratıcılık ve problem çözme becerileri, farklı sorunlar yaşayan ve gelişim gösteren bireyler için kişiye özel terapi programı hazırlamak adına önemli bir özelliktir. Dil ve konuşma terapistleri klinik, hastane ve ev gibi değişen ortamlarda çalışmak konusunda esnektirler. Empati, fiziksel ve ruhsal pozitif enerji, esprili olma diğer özelliklerdendir.

Sevgiler

Uzman Dil ve Konuşma Terapisti İpek Özdemir

“Dil ve Konuşma Terapisti Kimdir? Ne iş Yapar?” için 1 yorum

  1. Çok sevindirici haber …sayende bilmediğimiz öğrenmemiz gereken bir çok konu aydınlatıp açığa kavuşacak ve doğruyu tanımlıyacağız
    Hayırlı olsun .tebrik ederim.
    Başarılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.